Vandaag is de 2e Alpha release verschenen van Ubuntu 12.04 “Precise Pangolin”.  Volgens de release notes werkt deze alpha ondermeer met de  3.2.0-12.21 Ubuntu kernel, een nieuw upstart en een sterk verbeterde versie van Unity. De officiële release datum staat gepland voor 26 april. De 1e beta verschijnt op 1 maart. Je kan een alpha 2 versie van Ubuntu 12.04 hier downloaden.

GIMP (GNU Image Manipulation Program) is een grafisch programma voor het bewerken van foto’s en andere digitale beeldbewerking op de computer. GIMP 2.8 zal begin 2012 het levenslicht zien. Op dit moment wordt er nog gewerkt aan het vervolmaken van die versie 2.8. Dat gebeurt in een onstabiele ontwikkelingsversie GIMP 2.7.4

Normaal gesproken zou ik er niet voor kiezen om al zo’n vroege versie te gebruiken. Maar de nieuwsgierigheid overwon mijn voorzichtigheid. Want de nieuwe GIMP zal worden uitgebracht met een zgn. Single-Window Mode. Zelf had ik met de vorige layout weinig problemen, maar voor veel mensen was het ontbreken van één applicatie venster een doorn in het oog.

Als je ook nieuwsgierig bent dan is het mogelijk om al die onstabiele versie te installeren. Dat raad ik natuurlijk af, maar dat zeg ik natuurlijk tegen dovemansoren. Om deze versie te installeren kan je het beste eerst je huidige versie van Gimp verwijderen. Vervolgens voeg je een ppa toe aan je software bronnen.

Een sudo add-apt-repository ppa:matthaeus123/mrw-gimp-svn is daarvoor voldoende. Vervolgens even een sudo apt-get update en een sudo apt-get install gimp om het nieuwe wonderkind te kunnen aanschouwen. Je moet dan wel nog even die Single Window Mode aanzetten (Menu, Windows, vinkje bij Single-Window Mode)

Linux Mint is een afgeleide van Ubuntu. Ze staat dus op de schouders van een reus maar ze vullen het wel op hun eigen manier in. Daarbij wordt vooral de focus gericht op elegantie en gemak. Niet voor niets is de slogan van Linux Mint “from freedom come elegance“.

Persoonlijk heb ik daar altijd een beetje mijn neus voor opgetrokken. Er waren weliswaar eigen oplossingen ontwikkeld maar het kon mij óf niet bekoren óf het was ook wel op die manier onder Ubuntu te regelen.

GNOME 3

Het werd spannender toen Ubuntu zich uitsprak over de toekomst van Gnome 3.0. Ubuntu was niet tevreden over de windowmanager Mutter en heeft vastgehouden aan Compiz. Daarnaast heeft Ubuntu uitgesproken ideeën over de Gnome Shell en dat heeft geleid tot de ontwikkeling van Unity. Linux Mint heeft al vroeg geroepen dat ze niet gecharmeerd is van Ubuntu’s Unity oplossing. Er werden uitspraken gedaan waaruit opgemaakt kon worden dat verstokte Gnome 2 liefhebbers zich straks bij Linux Mint thuis kan gaan voelen. Dat schept nogal wat verwachtingen. Want hoe denkt Linux Mint dat dan te gaan doen?

MGSE en/of MATE

Recent kwam een antwoord op die vraag. Een duidelijk antwoord. Er kwam namelijk een bericht over dit onderwerp op het officiële Linux Mint Blog. Daarin werd duidelijk gemaakt dat er voor Gnome 3 een speciale set van Mint Gnome Shell Extensions (oftewel MGSE) werd gemaakt. Deze extensions geven een extra functialiteit aan de standaard Gnome 3 Shell.

For this, we developed “MGSE” (Mint Gnome Shell Extensions), which is a desktop layer on top of Gnome 3 that makes it possible for you to use Gnome 3 in a traditional way. You can disable all components within MGSE to get a pure Gnome 3 experience, or you can enable all of them to get a Gnome 3 desktop that is similar to what you’ve been using before. Of course you can also pick and only enable the components you like to design your own desktop.

The main features in MGSE are:

• The bottom panel
• The application menu
• The window list
• A task-centric desktop (i.e. you switch between windows, not applications)
• Visible system tray icons

MGSE also includes additional extensions such as a media player indicator, and multiple enhancements to Gnome 3

En of dat niet genoeg is komt er ook nog een echte Gnome 2.32 fork die Linux Mint gaat aanbieden.

MATE is a fork of Gnome 2.32, it looks and behaves exactly as Gnome 2.

The problem with Gnome 2.32 is that it conflicts with Gnome 3. It creates a lot of problems within the repositories and it would not be possible for users to run both Gnome 2 and Gnome 3. MATE on the other hand is supposed to be compatible with it. So you could have both MATE and Gnome 3 installed on your computer and be able to switch between desktops from the login screen.

In practice, MATE is a brand new project and it does conflict with Gnome 3 in many areas. We’re currently working hard in collaboration with the MATE developers to identify and fix these conflicts so that we can have both Gnome 3 and MATE installed by default on the DVD edition of Linux Mint 12.

Dankzij een uitgebrachte Release Candidate van Linux Mint 12 werd ook de mogelijkheid geboden om deze uitspraken te toetsen aan de praktijk. Dé vraag is vooral om te zien of Linux Mint iets meer te bieden heeft dan Ubuntu met haar Unity óf standaard GNOME oplossing.

Preview Linux Mint 12 (Release Candidate)

De installatie procedure laat ik hier achterwege. De focus van dit artikel is puur op de desktop gericht. Om te beginnen via de Linux Mint standaard oplossing die wordt aangeboden met behulp van hun Mint Gnome Shell Extensions (MGSE). Het plezierige van deze oplossing is dat je daarbij gewoon werkt én gebruik maakt van voorzieningen die door Gnome worden aangeboden.

De extensies zijn deels door Gnome en deels door Linux Mint ontwikkeld. Je bent als gebruiker volledig in controle en bepaald zelf welke extensies je wilt toevoegen. Het toepassen van die extensies gaat heel eenvoudig via “Advanced Settings”. In deze applicatie kan je verschillende eigenschappen van de Gnome 3 shell naar eigen hand zetten. Zo bepaal je via dit programma met welke fonts je wil werken, het thema, de venster eigenschappen én de zgn. Shell Extensions.

Als je alle Shell extensies uitzet werk je dus met een klassieke Gnome 3 Shell. Maar als je de extensies juist aan zet komen er een paar extra mogelijkheden bij.

Zo verschijnt er links beneden een Menu systeem. Daarvoor is een panel noodzakelijk en dus staat die daar ook weer op haar vertrouwde plaats. En je krijgt weer je vertrouwde Window List terug en een venster georiënteerde Alt Tab  (ipv de groepsgewijze applicatie variant).

Het ziet er naar uit dat Linux Mint hier een heel goede zet heeft gedaan. Want je krijgt als gebruiker de techniek van Gnome 3 én de ervaringen van Gnome 2 aangeboden. Natuurlijk is het weer even wennen. Een menu links onderaan is (voor mij) vreemd. Het is zelfs weer wennen om de vensterknoppen rechts te gebruiken. Maar het is lang niet zo’n overstap als je nu bij Unity krijgt aangeboden. En het grappigste is eigenlijk dat deze opzet mij dichter bij Gnome 3 heeft gebracht. Ik was zo gewend om naar links boven te gaan dat ik dat nu ook nog steeds doe. Ondanks het feit dat links beneden het menu staat. Door met je muis naar links boven te gaan activeer je de standaard Gnome 3 shell. Je standaard applicaties zijn dan meteen aanroepbaar, je ziet alle openstaande schermen en bent snel waar je wezen wilt.

Maar als je een applicatie wilt zoeken of gewoon via het menu wilt werken dán kan dat ook. En dankzij de vensterlijst beneden is het heel eenvoudig om “op de klassieke manier” naar een openstaand venster te springen.

Is dit nou een vooruitgang? Ik denk persoonlijk van wel. Je werkt hier met de idealen van een Gnome 3 Shell omgeving. Door gebruik te maken van extensions krijg je een extra mogelijkheid aangeboden waar Linux Mint handig gebruik van weet te maken. De hele desktop werkt snel en is via MGSE venstergericht en functioneel. Daarnaast zijn er wel andere opvallende eigenschappen. Zo gebruikt Linux Mint een prachtig font: Cantarell.

Formeel moet Linux Mint 12 nog uitkomen (eind november?) en als je dan nu al met deze oplossing kan aankomen dan geeft dat vertrouwen voor de toekomst.

Er zijn natuurlijk mensen die menen dat Linux Mint niet in staat is om de rol van Ubuntu over te nemen. Er zijn bijvoorbeeld maar een handjevol developers actief voor Linux Mint en hun server capaciteit is niet vergelijkbaar met die van Ubuntu. Allemaal waar. Maar Linux Mint is eigenlijk gewoon Ubuntu. En Gnome. En met een paar extra extensies en hulpprogramma’s maak je wel degelijk kans om trouwe Ubuntu gebruikers naar je toe te halen. Hoewel ik verwacht dat deze MGSE via een PPA ook wel naar Ubuntu zal worden overgezet.

Er is ook nog MATE. Die installeer je door een simpele opdracht: “sudo apt-get install mint-meta-mate” Vervolgens log je uit en kiest dan niet voor een Gnome maar voor een MATE sessie. Helaas is in deze fase van ontwikkeling MATE nog niet  erg stabiel. Bij mij wil die bijvoorbeeld niet meer opstarten. Dus plaatjes kan ik nu niet laten zien. Maar het is absoluut de klassieke Gnome 2 desktop. Alleen mis ik nog wat panel applets. Dat geldt ook voor Gnome overigens.

Kortom, het beloofd een spannende strijd te worden. Blijft een Ubuntu gebruiker Ubuntu trouw? Gaat Unity het redden van Gnome Shell óf omgekeerd? Of zal de Linux Mint oplossing hoge ogen gaan gooien? Vooralsnog denk ik het laatste. Voorlopig blijft het bij mij even staan. De toekomst zal het leren.

Vandaag is de RC uitgekomen van Linux Mint 12. Vanaf die Live Cd zijn deze screenshots gemaakt. Ik heb geloof ik de toekomst gezien van mijn toekomstige Linux desktop.

Ubuntu heeft met de (aanstaande) introductie van Unity als nieuwe shell voor haar desktop een aantal keuzes gemaakt. Mocht je (nog?) niet geheel tevreden zijn met die keuzes dan moet je onder de motorkap duiken. Dat is niet altijd verstandig want als je tegen problemen oploopt moet je ze ook zelf oplossen! Met die waarschuwing in het achterhoofd heb ik een aantal tweaks gevonden die het leven onder Unity een stuk aangenamer maken.

Global Menu uitzetten

Met de introductie van Global Menu worden de venster menu’s voortaan in het bovenste paneel weergegeven.

Mocht je dat niet willen dan is het volgende terminal commando voldoende om dat weer terug te draaien.

sudo mv /etc/X11/Xsession.d/80appmenu /etc/X11/Xsession.d/80appmenu.bak

(daarna even opnieuw inloggen om het te activeren)

Mocht je later spijt krijgen van die beslissing dan ga je weer terug naar Global Menu met:

sudo mv /etc/X11/Xsession.d/80appmenu.bak /etc/X11/Xsession.d/80appmenu

Voor Firefox en Thunderbird worden echter plugins gebruikt om Global Menu te gebruiken. Zet die dus uit met behulp van

sudo apt-get remove firefox-globalmenu

sudo apt-get remove thunderbird-globalmenu

Toon alle beschikbare indicators

Onder Unity worden maar een paar programma indicators afgebeeld aan de rechterkant van het paneel. Daardoor mis je nu de indicators voor bijv. je klembord manager, Tweetdeck, Spotify etc. Als je dat wilt oplossen is het volgende terminalcommando voldoende:

gsettings set com.canonical.Unity.Panel systray-whitelist "['all']"

Mocht je toch terug willen naar de default instelling dan is het volgende commando noodzakelijk:

gsettings set com.canonical.Unity.Panel systray-whitelist "['JavaEmbeddedFrame', 'Mumble', 'Wine', 'Skype', 'hp-systray']"

Je moet even opnieuw opstarten om deze wijziging te effectueren.

Met de aanstaande release van Ubuntu 11.04 breekt Ubuntu met een lange traditie. De koppeling met de vrijgaven van Gnome wordt immers doorbroken. En dus wordt Ubuntu niet met Gnome 3.0 aangeleverd maar met Gnome 2.32.1. En dat is natuurlijk een opvallende beslissing. De ontwikkelaars van Gnome (waar ook Canonical een belangrijke bijdrage in heeft) hebben met Gnome 3.0 een geheel vernieuw platform neergezet. Maar er kwam een verschil van inzicht wat er toe heeft geleid dat Ubuntu zal verschijnen met een eigen interpretatie van de Gnome Shell.

Een fundamenteel verschil tussen de shell van Gnome 3.0 en Ubuntu is de keuze van de composiet windowmanager. Gnome heeft gekozen voor Mutter waar Ubuntu heeft gekozen voor Compiz. Daaroverheen heeft Ubuntu ervoor gekozen om Unity verder te ontwikkelen en toe te passen als de standaard shell voor haar besturingssysteem.

Het ziet er naar uit dat deze beslissing mede is ingegeven door de overtuiging van Ubuntu dat ze een rol kunnen spelen in de ontwikkeling van zgn. Touch devices. Onder Ubuntu 10.10 werd die ondersteuning al meegebakken en het ziet ernaar uit dat het steeds belangrijker wordt om daar verder op in te spelen. Als je dan een dergelijke visie hebt ontwikkeld dan moet je er ook voor zorgen dat je de juiste tools optimaal weet aan te bieden. De toekomst zal nog moeten uitwijzen of Unity daarin gaat slagen.

Ubuntu 11.04

Op 28 april zal Ubuntu’s Natty Narwhal officieel verschijnen. Op dit moment kan je al met de 2e bèta een proefje nemen. Een bèta van Ubuntu is normaal redelijk stabiel en grote veranderingen zijn niet meer te verwachten. Daarom is het een goed moment om eens te kijken hoe Unity valt te gebruiken voor een doorgewinterde Gnome 2.* gebruiker.

De installatie van Ubuntu 11.04 zal wederom geen problemen gaan geven. Er zijn wel verschillen met vorige versies maar over het algemeen genomen zal een gebruiker zich hier best wel mee weten te redden. Het wordt pas spannend als je het systeem opnieuw opstart en je wordt begroet door de Gnome Display Manager. Daarin kan je namelijk de keuze maken of je wilt werken met de Classic Ubuntu of met de nieuwe standaard Ubuntu: Unity.

Als je kiest voor Unity dan kom je ineens in een volstrekt andere omgeving aan. Er is bijvoorbeeld geen onderste paneel meer. En het bovenste paneel heeft een andere functie gekregen. Er staan nog een paar icoontjes in de rechter boven hoek (daarover later meer) en een Ubuntu logo met daaronder de toepassingen starter. Naar nu blijkt wordt het bovenste panel dan ook eigenlijk gebruikt voor het zgn. Global-Menu systeem. Gebruikers van Apple’s OSX zijn daar al mee bekend. De vensters van applicaties zijn ontdaan van hun menu structuur omdat dit  menu is verplaatst naar het bovenste paneel. Althans…als het applicatievenster de focus heeft gekregen.

Er zal ongetwijfeld een heleboel voordeel aan deze beslissing kleven anders is het niet gedaan. Persoonlijk zie ik er nog niet de voordelen van in. Wel als een applicatie full screen wordt gebruikt. Dan werkt het prima. Maar als je met meerdere applicaties werkt op een groot scherm dan moet ik toch echt veel te vaak met mijn muis te ver naar boven om keuzes te kunnen maken.

Een ander opvallend verschil is dat het paneel geen mogelijkheden meer biedt om panel applets een plek te geven. Dus mocht je gewend zijn om bijv. te werken met sensor applets, een weather applet, CPU- of systeeminfo applets…jammer! Die tijd is blijkbaar voorbij. En zelfs het rechter rijtje (indicators) heeft haar beperkingen gekregen. Want als gebruiker van HPTOOLS zie ik mijn HP utility niet meer staan. En mijn vertrouwde Parcellite klembordmanager is ook niet zichtbaar én dus onbruikbaar geworden. (tip: gebruik Diodon en dan werkt dat wel weer). Ik vermoed dat deze situatie vanzelf zal worden opgelost want het is ondenkbaar dat alle functionaliteit uit een nieuwe Shell wordt verbannen.

Genoeg over dat panel, Unity is natuurlijk heel veel meer. Het gaat vooral om de interactie tussen de aangeboden interface en de gebruiker. Wat valt dan op?

Dash

Ten eerste de aanwezigheid van Dash. Die verschijnt op het moment dat je klikt op het Ubuntu logo, links boven aan het panel. Je krijgt dan een aantal shortcuts naar veel gebruikte toepassingen of bestanden te zien. Tevens is deze Dash voorzien van een search bar waarin je de naam van een applicatie kunt zoeken én kan starten. Gebruikers van Gnome-Do zullen deze actie ongetwijfeld herkennen.

Dash wordt ook zichtbaar als je vanuit de verticale toepassingen paneel klikt op “Applications” of “Files en Folders”.

Je kan ook met je rechtermuisknop de Applications of Files en folders button klikken en dan een keuze maken uit het menu wat dan verschijnt. Als je een programma hebt opgestart dan verschijnt dat automatisch in de application bar. Met een rechtermuisknop kan je dan bepalen of dat programma daar een definitieve plek verdiend.

Je vindt daar ook een workspace switcher en uiteindelijk valt er mee te werken.

Maar Unity werkt pas echt  prettig als je gebruik maakt van toetsenbord, muis en venster shortcuts. Een mooi overzicht staat op de website van Askubuntu: http://askubuntu.com/questions/28086/unity-keyboard-mouse-shortcuts

Het gaat te ver om nu al te roepen dat Unity geweldig werkt. Dat doet het niet. Er zijn nog teveel tekortkomingen. Ook de stabilteit in combinatie met Compiz baart nog zorgen. Maar tot mijn eigen verbazing val ik nog niet terug naar de vertrouwde Gnome 2.* omgeving. Ik heb nog geen ervaring opgedaan met de definitieve versie van Gnome 3.0 dus die vergelijking kan ik ook nog niet maken. Het zal mij niet verbazen als Unity zich weet te handhaven en dat het een verstandige beslissing is geweest. Maar -nogmaals- dat moet de praktijk gaan uitwijzen. Ubuntu zal het niet gemakkelijk krijgen maar als ze erin slagen hebben ze wederom hun desktop naar een hoger platform weten te tillen.

Op 28 april verschijnt Ubuntu 11.04 waarbij Unity wordt geïntroduceerd als default shell voor de desktop. Binnenkort volgt er een uitvoerige recensie op Digiplace. Dankzij de beta valt er nu  al redelijk mee te werken en ik moet zeggen dat ik steeds enthousiaster aan het worden ben over de mogelijkheden van Unity.

Ik loop nog wel tegen bepaalde tekortkomingen aan van Unity (of mijn ervaringen) en die probeer ik dan op te lossen. Zo is bijvoorbeeld het ontbreken van Parcellite klembord op te lossen door Diodon te gebruiken. En als Tweetdeck gebruiker is het mogelijk gebleken om Tweetdeck te te laten verdwijnen naar het panel.

Maak daarvoor (als root) een tekstbestand aan met een opdracht die verwijst naar jouw Tweetdeck locatie. In mijn geval gaat het dan om (ongeveer) de volgende inhoud:

/opt/TweetDeck/share/META-INF/AIR/tweetdeckfast.heleboelleestekens.desktop

Noem dat bestand tweetdeck en plaats dat in de volgende locatie:

/usr/share/indicators/messages/applications

Stel dan Tweetdeck in (General) met: “Close button should hide to notification area”.

Ubuntu heeft haar nieuwe logo en huisstijl openbaar gemaakt. Met de introductie van Ubuntu 10.4 zal dit nieuwe thema worden geïntroduceerd.

The new style of Ubuntu is driven by the theme “Light”. We’ve developed a comprehensive set of visual guidelines and treatments that reflect that style, and are updating key assets like the logo accordingly. The new theme takes effect in 10.04 LTS and will define our look and feel for several years.

Het ziet er inderdaad prachtig uit. Maar wat wel heel erg opvalt is de combinatie van stijlelementen die ook onder Apple’s OSX prominent aanwezig zijn. En dan doel ik op de kleur van het bureaublad én de plaatsing van de venster knoppen. Vergelijk b.v. deze twee plaatjes:

vs

De verandering van de venster knoppen is natuurlijk de meest in het oog springende wijziging. Maar vergeet niet dat je onder Gnome zelf kan bepalen waar je die knoppen wilt hebben. Dat kan namelijk met behulp van gconf-editor.  (Onder /apps/metacity/general kan de button layout worden aangepast).

Maar voor de rest heeft Ubuntu natuurlijk een unieke eigen stijl. Dat is altijd zo geweest en dat zal ook wel zo blijven. De eerste indruk is in ieder geval erg goed.  Kijk voor veel meer voorbeelden op de wiki van Ubuntu ‘Brand’.

Gnome Shell:

The GNOME Shell redefines user interactions with the GNOME desktop. In particular, it offers new paradigms for launching applications, accessing documents, and organizing open windows in GNOME. Later, it will introduce a new applets eco-system and offer new solutions for other desktop features, such as notifications and contacts management. The GNOME Shell is intended to replace functions handled by the GNOME Panel and by the window manager in previous versions of GNOME. The GNOME Shell has rich visual effects enabled by new graphical technologies.

Vast proberen? Volg de aanwijzingen vanaf http://webupd8.blogspot.com/2009/09/easy-way-to-install-gnome-shell.html

(het is nog heel erg Alpha, maar het geeft een prima indruk welke kant het opgaat). En hoe is het? Laat ik het zo verwoorden: ik maak mij volstrekt geen zorgen om de toekomst van Gnome! Sterker nog…ik kan haast niet wachten.

Op Heise Online is een interview gepubliceerd met Vincent Untz, de Gnome Release Manager van Gnome. Dat artikel is ook verschenen in een Engelstalige vertaling. In het  interview wordt vooruit gekeken naar de toekomst van Gnome:  Gnome 3.0. Deze release staat vooralsnog gepland voor maart 2010 en zal wezenlijke veranderingen gaan brengen.

De gebruikelijke interface van twee panels en vensters zal b.v. worden vervangen door Gnome Shell. Maar dat is maar één onderdeel van het pallet aan wijzigingen die zal worden geïntroduceerd.

At the first look, a desktop using GNOME Shell will be slightly different, with a top panel containing status icons, a clock, information about the currently focused application and an Activities button. This button starts an overview mode: this is where you can choose an application to start, a place to visit, or a document to open – what we call an activity. The Activities overview is therefore a way to reach a goal: it helps you achieve what you want to achieve. The Shell remembers your past usage to make it easier for you to start again a specific activity, but it also features a search box to help you start a new activity faster.

Naast de Gnome Shell wordt gesproken over een Gnome Zeitgeist wat een tool is om makkelijker bestanden te kunnen vinden.

Gnome Zeitgeist is a tool for easily browsing and finding files on your computer.

Maar voor het zover is komt straks natuurlijk Gnome 2.28 nog uit. De releasedatum staat gepland voor morgen: 23 september 2009. En volgens mij is het nog wel even prima uit te houden met deze vrijgave van Gnome.

GNOME 2.28 has been thought of as a step towards GNOME 3.0. People working on new modules that we hope will be part of GNOME 3.0 (like GNOME Shell) are already releasing tarballs so that people can try out today what will become the future GNOME.