frontpage

en wil daarover een impressie schrijven?

Op 19 maart 18 maart aanstaande vind in  Utrecht het NOiV Jaarcongres 2010 plaats. Ik was daar graag naartoe gegaan, om weer eens wat mensen de hand te schudden, te luisteren naar het programma, informatie uit te wisselen en vervolgens een verslag te schrijven voor de Open Trends nieuwsbrief. Maar helaas, andere verplichtingen moeten noodzakelijkerwijs de voorrang krijgen.

Dit wil niet zeggen dat de nieuwsbrief het zonder impressies van het jaarcongres moet stellen. Mijn concrete vraag is de volgende. Wie gaat er naar het congres en heeft zin/tijd daar een korte (of lange) impressie over te schrijven? De impressie kan betrekking hebben op de dag, de organisatie, de lezingen en presentaties, op gesprekken die je hebt gevoerd, prachtige leads voor nieuwe samenwerking etcetera.

De impressies worden verzameld en integraal opgenomen in editie 2010-11 van de Open Trends nieuwsbrief (hooguit een lichte redactie voor typo’s). Met naamsvermelding natuurlijk ;-).

Heb je belangstelling? Laat het dan even weten via opentrends@opensourcelearning.info. Of stuur jouw impressie voor zondag 21 maart, 17.00 uur op.

En veel plezier toegewenst natuurlijk.

Op 18 mei aanstaande wordt de 9e editie van het Content Management Congres gehouden. Het congres staat stil bij actuele ontwikkeling op het gebied van CMS en hoe je het als organisatie kan en moet inzetten. Uiteraard heeft open source software een plek in het programma gekregen.

Jacob Klaassen, van het bedrijf Goldmund, Wyldebeast & Wunderliebe, bespreekt de inzet van Plone bij Gasunie. Plone is, volgens de aankondiging, de facto standaard voor document uitwisseling met gebruikers buiten de Gasunie. Jacob zal speciale aandacht geven aan het beheer en inzet van open source applicaties in -wat wordt genoemd- een ‘archaïsche IT-infrastructuur, gedomineerd door HP, Microsoft en SAP’. Coert Prins, manager bij VLC, laat zien hoe Drupal en de Google zoektechnologie gecombineerd kunnen worden om betere resultaten te bewerkstelligen.

De lezingen, praktijkcases en expertsessies staan stil bij verschillende facetten van het inzetten van een CMS. Cor Molenaar, bijzonder hoogleraar eMarketing & DistanceSelling (School of Management, Erasmus Universiteit) bespreekt in zijn keynote de verwachtingen van bezoekers van een website. Wat is het verschil tussen ‘bereiken’ en ‘beraken’? Stephan Fellinger laat zien hoe het gedrag van doelgroepen verandert onder invloed van interactieve media.

Het congres wordt gehouden in congrescentrum Travium (Nijmegen). Het programma begint om 9.00 uur en loopt door tot 17.00 uur.

De kosten zijn, normaliter € 195,– (ex. BTW). Een tweede bezoeker van dezelfde organisatie mag gratis mee naar binnen.

OpenSourceLearning heeft de beschikking over twee gratis kaarten. Wie het eerst komt, het eerst maalt. Heb je belangstelling, stuur dan even een mailtje naar opentrends AT opensourcelearning PUNT info.

(Ter bevordering van de transparantie: Dit artikel en dit aanbod is geschreven op basis van afspraken met de organisator van het congres CKC Seminars. CKC Seminars zal op de congreswebsite een promotie voor de Open Trends nieuwsbrief opnemen).

Mag je de ontwikkeling van vrije en open source software innovatief noemen? Open Trends zal deze vraag niet definitief kunnen beantwoorden, maar in de drie hoofdartikelen wordt wel betoogd dat innovatie en FOSS hand in hand gaan. In Nederland blijft het tobben met de invoering van open source software. Heerenveen en Amsterdam zetten de rem er op, Utrecht en Rijswijk gaan juist voorwaarts maar de manier waarop roept ook weer discussie op. De LiMo Foundation sluit zich aan bij een internationaal samenwerkingsverband van telecombedrijven en bundelt zo de krachten tegenover Google Android, iPhone, Symbian en Windows Phone 7. Document Freedom Day staat ook weer voor de deur.

Waarom wil Richard Stallman het Public Domain Manifesto niet ondertekenen? Wat is de koers van de Codeplex Foundation onder haar nieuwe directeur Paula Hunter? Magnatune betaalt GNOME als dank voor bewezen diensten.

In het commentaar wordt de meerwaarde van de soms felle discussie afgezet tegen de bedrijven die sociale media vooral gebruiken om te vertellen hoe ze zelf zijn (en hoe beroerd de anderen). Kortom, de Open Trends van deze week bestrijkt weer een breed terrein. Jullie kunnen online verder lezen of de PDF downloaden. Veel leesplezier en tot volgende week.

’Veel ruimte voor leveranciers tijdens NOiV Jaarcongres 2010’ kopte de website van het programmabureau Nederland Open in Verbinding deze week. Dit klinkt mooi, ware het niet dat de definitie van ’leveranciers’ aan de smalle kant is. Het betreft uitsluitend de sponsors van het jaarcongres. Mocht dat al voldoende zijn voor opgetrokken wenkbrauwen, sta dan ook even stil bij het volgende: de sponsors vullen een deel van het inhoudelijke programma in.

De leveranciers kregen begin december 2009 hun uitnodiging tot sponsoring (PDF) in de brievenbus. De wervende tekst lijkt direct overgenomen van het aanbod van een commercieel congresbureau:

De bekende drie sponsorpakketten (brons, zilver en goud) werden gepresenteerd. Het bronzen pakket, voor een bedrag van € 1.000,–, is goed voor een stand, logo en prulletje in de goodiesbag. En drie stopcontacten natuurlijk. De sprong naar zilver is best interessant. Voor € 1.000,– extra krijgt de sponsor 30 minuten spreektijd of een ronde tafel gesprek van 30 minuten. In speciaal gereserveerde ruimten, dat dan weer wel. Met het gouden pakket, een investering van € 3.500,–, mag je als sponsor helemaal los en wordt het voor de 500+ bezoekers volstrekt onmogelijk jouw bedrijf te missen. Klaarblijkelijk was het aanbod interessant genoeg voor een aantal leveranciers. Bij elkaar vangt het programmabureau € 26.000,– van de twee gouden, zes zilveren en zeven bronzen sponsors. Mooi meegenomen toch?

Sta eens even stil bij het volgende. Hoe zouden we gereageerd hebben als Microsoft zich als gouden sponsor had aangemeld en daardoor straks 30 minuten lang haar visie op interoperabiliteit had mogen presenteren? Onwaarschijnlijk? Nee hoor, want de uitnodiging aan de leveranciers zegt: ’Plek in programma geschiedt op volgorde van aanmelding’. De open wereld zou te klein zijn geweest. Ik vind het principieel onjuist dat een overheidsorganisatie, ook in de vorm van een programmabureau, de inhoud van haar congres (mede) laat bepalen door betalende sponsors. En dan maakt het mij niet uit of het nu gesloten of open sponsors zijn. Of willen we straks op het aangifteformulier van de Belastingdienst het volgende lezen: ’Dit formulier wordt mede aangeboden door Stoere Jongens, Ferme Knapen Incasso’?

Deskundigen op het gebied van aanbestedingen hebben het toch al meerdere malen duidelijk gemaakt: een overheid mag geen voorkeur uitspreken voor specifieke leveranciers of software. Alleen al vanuit dit perspectief roept de beslissing commerciële sponsors ruim baan te geven op een overheidscongres vraagtekens op. Die ’500+ geïnteresseerde bezoekers’ komen niet voor een commerciële beurs, maar voor het NOiV Jaarcongres waar ze een inhoudelijk solide programma mogen verwachten. In dat programma moet ruimte zijn voor ’best practices’, voor leren van ervaringen van collega’s bij andere overheden, voor inzicht in de stand van zaken rond het actieprogramma en maximale ruimte om op inhoud met elkaar in gesprek te gaan. Kennis, informatie en deskundigheid moeten centraal staan. Commerciële praatjes op basis van ’wie het eerst komt, het eerst maalt’ horen daar niet bij. Niet voor een overheid.

Maar beschikken die leveranciers dan niet over de nodige kennis, informatie en deskundigheid? Natuurlijk wel. Dat leveranciers een belangrijke rol spelen bij de uitvoering van het actieplan NOiV is evident, zowel ten goede als minder goede. De gesloten leveranciers liggen vooral dwars en komen op dit moment niet verder (PDF) dan ’We beloven na te denken of we kunnen overwegen ons best te doen voor open standaarden.’ De meeste inhoudelijke deskundigheid is te vinden bij de echte open leveranciers, maar daar loop je snel het risico van dubbele petten. Enthousiasme en inhoudelijke deskundigheid over open source en open standaarden gaan gepaard met de noodzaak een bedrijf draaiende te houden. Mijns inziens is het open wereldje in Nederland te klein om absolute onafhankelijkheid in de vorm van een ’1-pet model’ te vereisen, en pleit ik eerder voor maximale transparantie.

Het was mijns inziens zuiverder geweest als het programmabureau de regie over de volledige inhoud had gehouden en niet – zoals nu- voor een deel had overgelaten aan betalende sponsors die vrij arbitrair op de lijst terecht zijn gekomen. De organisatie had moeten bepalen welke inhoud voor alle tracks wenselijk en noodzakelijk is. Als een open (of zelfs gesloten) leverancier de beste partij was geweest om daar uitvoering aan te geven, dan had die simpelweg ingehuurd moeten worden.

Het programmabureau heeft hier niet voor gekozen en wekt daardoor op zijn minst de schijn dat inhoud rond het NOiV te koop is, dat leveranciers en niet de overheid de regie hebben bij de uitvoering van het open source en open standaarden-beleid van de overheid. Die schijn moet je, zeker met de kwetsbare positie als programmabureau, ten allen tijde willen vermijden.

De Open Trends nieuwsbrief staat een beetje los van het dagelijkse nieuws en heeft daardoor ruimte om bredere ontwikkelingen op te pakken. Soms, zoals deze week, komen vanuit verschillende nieuwsbronnen artikelen samen rond een soortgelijk thema. Wanneer ben je als bedrijf klaar voor een open source strategie en wanneer kun je als open bedrijf worden aangemerkt? Een (deel van het) antwoord staat deze week in de nieuwsbrief. Hoe speelt de bedrijfscultuur een rol bij een open source strategie? Hoe staat het gesloten softwarebedrijf SAP tegenover open source? En hoe moet de overheid bepalen of een leverancier een ‘echte’ open source leverancier is? En als we dan toch stilstaan bij cultuur en strategie: waarom is het belangrijk voor open source projecten met een governance model te werken?

Google heeft met Buzz een behoorlijke portie negatief nieuws te verwerken gekregen. Maar met een donatie van 2 miljoen dollar aan Wikimedia en het vrijgeven van de broncode van Living Stories is toch wel iets goedegemaakt. Hoe goed gaan Italiaanse overheden met de open document richtlijn om? En wat heeft de speurtocht naar buitenaards leven met open source te maken?

De organisatoren van DrupalJam zijn op zoek naar sponsoren en de collega’s van GUADEC 2010 willen weten wie ze als keynote speakers moeten uitnodigen. De Dutch PHP Conference heeft haar programma al rond. Barbie begint later dit jaar met een carrière in de ICT. In het onderdeel Uitgelicht is er aandacht voor Shot of Jaq, een project van de zeer dynamische Jono Bacon

De Open Trends nieuwsbrief is zowel online beschikbaar als via PDF download. Zoals iedere week, veel leesplezier.

Het lijkt er op alsof de lente vroeg is begonnen in de open wereld. Rond het actieplan Nederland Open in Verbinding zijn nu een aantal open consultaties opgestart. Open Trends staat stil bij de verschillende consultaties en in het commentaar wordt ingegaan op de vraag van Walter Verholst: “En ga je nu ook aandacht besteden aan de oproep tot participatie van @pbnoiv?”. De afgelopen week had voldoende goed nieuws voor de liehebbers van OpenOffice.org en het Open Document bestandsformaat. Miguel de Icaza was minder vrolijk en ging ‘mano a mano’ met Rob Weir. Bij de berichten uit Nederland wordt ingezoomd op vier evenementen die binnenkort plaatsvinden. Uiteraard komt de overeenkomst tussen Novell en het Linux Professional Institute voorbij en worden vraagtekens geplaatst bij de nieuwe Linux cursus van Open University. Een mooie cursus, maar voor zo’n prijs? Het GNOME project heeft een forse tegenvaller moeten verwerken op het gebied van accessibility. De schuld van Oracle, of toch niet? De Creative Commons organisatie zet nieuwe strategische lijnen uit en ccLearn is een van de slachtoffers. De ondersteuning voor Open Educational Resources wordt echter niet losgelaten. Schurken mogen weer downloaden bij SourceForge, maar niet alles. De British Library stelt met behulp van Microsoft e-books ter beschikking. En, ook interessant, we zouden peer review bij Open Access eigenlijk moeten vergeten.

De Open Trends nieuwsbrief is te downloaden (PDF) en online te lezen.

Deze dagen ben ik vooral bezig met het voorbereiden van de lezing ‘Werken aan digitale rechvaardigheid, verkleinen van de ‘digital divide‘. De lezing staat stil bij de ontwikkelingen in het open domein in relatie tot duurzame ontwikkeling, digitale duurzaamheid en de zogenaamde ‘digital divide’. Voor mij persoonlijk is het ook een terugkeer naar het gedachtengoed van Robert Chambers, een gedachtengoed waarmee in aanraking kwam gedurende mijn studie Maatschappijgeschiedenis. Als deel van de studie heb ik het programma Ontwikkelingsprogrammering gevolgd (Economische Faculteit, EUR) omdat ik graag in het ontwikkelingwerk aan de slag wilde. Goed, dat is uiteindelijk Curacao geworden ;-) .

Het boek ‘Rural Development. Putting the last first‘ (1983) maakte een diepe indruk op me in die periode en vormde de basis voor een conferentie die samen met twee collega-studenten werd georganiseerd: ‘Expert-led growth’, over de bijdrage van ontwikkelingswerkers bij projecten in Derde wereldlanden. Het was een stevige conferentie met een pijnlijke conclusie: ontwikkelingswerkers deden meer kwaad dan goed en namen nu vooral banen in die direct of op korte termijn door lokale deskundigen overgenomen konden worden. Tja, daar stond een complete lichting idealisten met de mond vol tanden. Als ik het kort moet samenvatten, dan stond het gedachtengoed van Chambers voor mij voor: (1) bij de uitwerking van ontwikkelingsprojecten vindt een forse vertekening plaats op basis van vertekeningen (‘bias’) van voornamelijk westerse donoren en ontwikkelingswerkers, waardoor de hulp nauwelijks terecht komt bij degenen die deze het hardst nodig hebben, (2) onze opleidingen, onderzoeksmethoden en werkwijzen maken dat we de verkeerde vragen stellen, aan de verkeerde mensen, op de verkeerde manier en dat leidt vervolgens tot adviezen en projecten die meer schade aanrichten dan baat opleveren, en (3) om bij de mensen uit te komen die over de werkelijke kennis van de lokale situatie beschikken moeten wij anders leren werken. Ik heb het voor mijzelf omschreven als een antropologische methode om dynamische menselijke systemen te doorgronden en waarbij je vanuit de basis bijdraagt aan verbeteringen.

‘Putting the last first’ dateert al weer uit 1983. Dat is ruim voor het internettijdperk. Mijn gevoel zei me dat ik het model/gedachtengoed van Chambers eens moest los laten op het open domein, op de ontwikkeling en groei van open gemeenschappen. Dit werd onder andere gevoed door de observaties uit het artikel ‘De feministische golf bereikt de FOSS kust’ waar de aandacht werd gericht op de positie van vrouwen in open source ontwikkelgemeenschappen. Een korte speurtocht en een geduldige credit card maakte een leuke uitbreiding op mijn bibliotheek mogelijk.

Waar ‘Putting the last first’ de nadruk legde op het primaat van mensen aan de onderkant van de samenleving, kwam ‘Whose reality counts. Putting the first last‘ (1997) met de aanbeveling voor ‘have’s’ om doelbewust status, macht, zeggenschap etcetera in te leveren om zodoende ruimte te maken voor nieuwe mensen met nieuwe kansen. In ‘Challenging the professions. Frontiers for rural development‘ (1993) bepleitte Chambers een nieuw paradigma voor ontwikkelingswerkers en laat hij zien hoe professionals hun vertekeningen kunnen overwinnen. Hoe? Door te durven vergeten wat je hebt geleerd, door aan jezelf te blijven twijfelen en door voortdurend op zoek te gaan naar de mensen die je nog niet hebt gezien. ‘Revolutions in Development Inquiry‘ (2008) kun je zien als een culminatie van ideeën en ontwikkelingen die zich sinds ‘Putting the last first’ zichtbaar zijn geworden. In dit boek komen Linux en Wikipedia voorbij als voorbeelden van een ‘participatory methodology’ buiten het directe werkterrein van ontwikkelingssamenwerking.

Chambers kan nog steeds niet enthousiast worden over de kwaliteit van de opleiding van ontwikkelingsdeskundigen (al wordt het beter) en ziet hij nog veel te veel tekortkomingen bij de ontwikkeling en uitvoering van ontwikkelingsprojecten. Maar hij blijft een optimist. In ‘Ideas for Development‘ (2005) bespreekt hij zijn oplossingsrichting, één die we de wetenschappelijke variant op ‘verbeter de wereld, en begin bij jezelf’ mogen noemen. Het gaat er niet alleen om aandacht te vestigen op de noden van zwakken, de zieken, de armen, de onzichtbaren, noch het aandringen op het opgeven van macht, status, invloed etcetera door de ‘have’s', maar om het nemen van een persoonlijke verantwoordelijkheid. Wat kan je in jouw persoonlijke leven doen om jouw eigen leven en dat van de mensen om je heen positief te beïnvloeden, en een eenieder meer bewust te maken van de verantwoordelijkheid voor het welzijn van de wereldgemeenschap. Het boek eindigt met een citaat van Ghandi, een citaat dat zeker in de lezing terug gaat komen:

I will give you a talisman. Whenever you are in doubt, or when the self becomes too much with you, apply the following test. Recall the face of the poorest and weakest man whom you may have seen, and ask yourself, if the step you contemplate is going to be of any use to him? Will he gain anything by it? Will it restore him to a control over his own life and destiny? In other words, will it lead to Swaraj for the hungry and spiritually starving millions? Then you will find your doubts and your self melting away.

Wat mij betreft zijn er genoeg bruggetjes tussen de aansporingen van Robert Chambers en de ontwikkelingen in het open domein. Maar dat is voor een volgend artikel.